جمال رضايى
386
بيرجندنامه ( فارسى )
غذاى « قروت » تهيه مىكنند : 1 - 5 - قروت آسيابى ( - ااسيى aseyey ) : آسيابانها و برخى از مردم به تقليد آنها قروت آبگون را گرم و داغ نمىكنند ولى مقدارى روغن را آب و داغ مىنمايند و روى آن مىريزند . نانى كه در آن تريد مىكنند پتير آسيابى است كه به آن « كماج » هم مىگويند . تنها مادّهاى كه بر آن اضافه مىكنند نمك است . پتير يا كماج آسيابى كه در اين قروت تريد مىشود از خمير « ورنيامده » تهيّه مىشود و در همانوقت مصرف آن را مىپزند و گرماگرم در قروت تريد مىكنند « 1 » . واژهء « آسياب » در گويش بيرجند « ااسيا aseya » تلفّظ مىشود و صفت نسبى آن را « ااسيى aseyey » فراگو مىكنند و به اين غذا « قروتّ ااسيى qorutte aseyey » مىگويند . 2 - 5 - قروت خنك ( - خنك xonok ) : گاهى قروت آبگون را همانگونه سرد مصرف مىنمايند . بدينسان كه مقدارى از سبزىهاى خوردنى و خوراكى ( مانند تره ، نعناع ، ريحان و . . . ) را خرد و ساطورى مىكنند و در آن مىريزند و نيز مقدارى سير كوبيده و خيار خردشده و مقدارى نمك بر آن مىافزايند و نان در آن تريد مىكنند و مىخورند . به اين غذا كه بيشتر در تابستان خورده مىشود « قروتّ خنك qorutte xonok » مىگويند . 3 - 5 - قروت گرم ( - گرم garm ) : اين نوع « قروت » در حقيقت نوعى اشكنه مىباشد . بدينسان كه نخست با پياز يا سير و روغن پيازداغ و يا سيرداغ درست مىكنند و قروت مايع را در آن مىريزند و به اندازهء لازم نمك به آن اضافه مىنمايند و آن را حرارت مىدهند تا خوب « گرم » و داغ شود و « موج » كند ولى نبايد به « جوش » بيايد و گرنه ترش مىشود . اين غذا را « قروتّ گرم qorutte garm » مىنامند . « قروت گرم » را گاهى با يك مادّهء غذايى ديگر مىخورند مانند بادمجان ، كدو ، كما و سبزى پخته كه آنها را در پيازداغ يا سيرداغ سرخ مىكنند . سبزىهايى كه بهعنوان غذاى جنبى قروت گرم پخته و با آن خورده مىشوند عبارتند از : اسفناج و سلمه و شير مرغ « 2 » .
--> ( 1 ) . نك : پتير آسيابى . ص 365 . ( 2 ) . سلمه و شير مرغ نام دو نوع سبزى خوراكى است كه بهصورت خودرو در كشتزارها مىرويند .